Hoeveel kost een verpleeghuis eigenlijk?

Leestijd: ongeveer 7 minuten

Je partner of ouder is opgenomen in een verpleeghuis, of de opname staat op het punt te gebeuren. De zorg is geregeld, maar wat kost dit eigenlijk? Wat gaat er elke maand van het inkomen of spaargeld af?

Het antwoord is ingewikkelder dan de meeste mensen verwachten. Want het verpleeghuis heeft geen vaste prijs. Wat iemand betaalt, hangt niet af van de kamer, de locatie of de kwaliteit van de zorg. Het hangt af van het eigen inkomen en vermogen. Twee mensen op dezelfde afdeling, naast elkaar, kunnen een totaal ander bedrag betalen.

Dit artikel legt uit hoe dat werkt.

Wie betaalt de zorg in het verpleeghuis?

De zorg in een verpleeghuis (verpleging, verzorging, begeleiding en verblijf) wordt voor het grootste deel betaald door de overheid. Dit gebeurt via de Wlz, de Wet langdurige zorg. De Wlz is bedoeld voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben en niet meer thuis kunnen wonen.

Iemand die is opgenomen in een verpleeghuis betaalt zelf een deel van de kosten. Dat heet de eigen bijdrage Wlz. De daadwerkelijke kosten van een verpleeghuisplek zijn aanzienlijk hoger dan de eigen bijdrage. Het verschil wordt door de overheid betaald via de Wlz.

Wie berekent de eigen bijdrage?

De eigen bijdrage wordt berekend en geïnd door het CAK, het Centraal Administratie Kantoor. Het CAK doet dit automatisch. Je hoeft je niet aan te melden of iets aan te vragen. Zodra de Wlz-indicatie (de officiële vaststelling dat iemand recht heeft op langdurige zorg) is afgegeven door het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg), krijgt het CAK bericht. Kort daarna ontvang je een beschikking: een brief met daarin de hoogte van de eigen bijdrage.

In de praktijk lezen veel mensen dit artikel al vóórdat de indicatie is afgegeven. De opname is dan net geregeld, maar de CIZ-beoordeling loopt nog. Dat is normaal. Zolang de indicatie nog niet is afgegeven, is de eigen bijdrage nog niet vastgesteld en ontvang je ook nog geen beschikking van het CAK.

Het CAK haalt de financiële gegevens op bij de Belastingdienst. Je hoeft zelf niets aan te leveren.

Waar is de eigen bijdrage op gebaseerd?

De hoogte van de eigen bijdrage hangt af van twee dingen: het inkomen en het vermogen, zowel van de opgenomen persoon als in sommige gevallen ook van de thuisblijvende partner. Daarbij kijkt het CAK niet naar de situatie van dit moment, maar naar de situatie van twee jaar geleden, het zogeheten peiljaar. In 2026 zijn dat de inkomens- en vermogensgegevens uit 2024.

Dit heeft een praktische reden: het CAK gebruikt de definitieve belastingaanslag, en die is meestal pas twee jaar later volledig beschikbaar. In de praktijk betekent het dat de eigen bijdrage van iemand die nu wordt opgenomen, is gebaseerd op een inkomen en vermogen die alweer twee jaar oud zijn.

Onder inkomen valt het verzamelinkomen uit box 1, 2 en 3. Voor de meeste senioren gaat het dan om AOW en pensioen. Vermogen wordt meegeteld boven een bepaalde grens per persoon. In 2026 is dat € 36.952 per persoon. Wat daarboven zit, telt gedeeltelijk mee bij de berekening van de eigen bijdrage, op basis van een vastgesteld percentage. Wil je weten hoe je je vermogen kunt veiligstellen voor de eigen bijdrage? Lees meer op onze vermogensadvies-pagina.

Wat is het verschil tussen de lage en de hoge eigen bijdrage?

Er zijn twee niveaus: de lage eigen bijdrage en de hoge eigen bijdrage. Welke van toepassing is, hangt af van de thuissituatie.

De lage eigen bijdrage geldt in de eerste vier maanden na opname. Deze periode is bedoeld om de thuissituatie financieel te kunnen afbouwen. Denk aan dubbele vaste lasten zoals huur, hypotheek of abonnementen die nog doorlopen. In 2026 is de lage eigen bijdrage maximaal € 1.115,80 per maand.

Na die vier maanden gaat de eigen bijdrage in principe over naar de hoge eigen bijdrage. Maar er is een belangrijke uitzondering: als er nog een partner thuis woont. Zolang een partner in de thuissituatie blijft wonen (in de eigen woning of in een huurwoning) blijft de lage eigen bijdrage van toepassing, ook na die vier maanden. De gedachte daarachter is dat de thuisblijvende partner nog steeds eigen woonlasten heeft.

Als de situatie verandert, omdat de partner zelf ook naar een zorginstelling verhuist of omdat de opname langer duurt dan vier maanden zonder partner thuis, gaat de hoge eigen bijdrage gelden. In 2026 is die maximaal € 3.061,80 per maand.

Daarbij geldt altijd: het CAK berekent de eigen bijdrage nooit zo hoog dat iemand niets meer overhoudt. Er blijft altijd een minimumbedrag aan bestedingsruimte over voor persoonlijke uitgaven. Dit wordt ook wel het zakgeld genoemd.

Bij opname in een particuliere zorginstelling gelden andere regels. Daar is altijd de lage eigen bijdrage van toepassing, soms nog met een korting. Meer daarover lees je in ons artikel over de financiële gevolgen van een verpleeghuisopname.

Telt het inkomen van de thuisblijvende partner ook mee?

Ja, zolang de lage eigen bijdrage geldt.

Zolang er een partner thuis woont, kijkt het CAK naar het gezamenlijke inkomen en vermogen van beide partners. Beide inkomens en beide vermogens tellen mee in de berekening. Dit geldt ook als jij als partner thuis bent gebleven terwijl jouw partner in het verpleeghuis woont: jouw inkomen en spaargeld tellen op dit moment mee.

Bij de hoge eigen bijdrage, wanneer er geen partner meer thuis is, kijkt het CAK alleen nog naar het inkomen en vermogen van de opgenomen persoon zelf.

Dit onderscheid is in de praktijk belangrijk. Het moment waarop de woonsituatie verandert, heeft direct invloed op de hoogte van de eigen bijdrage.

Twee voorbeelden

Voorbeeld 1: partner blijft thuis

Jouw partner wordt opgenomen in een regulier verpleeghuis. Jij blijft thuis wonen. Jullie hebben samen AOW en pensioen, en enig spaargeld. De eerste vier maanden betaalt jouw partner de lage eigen bijdrage. Daarna blijft die lage eigen bijdrage gelden zolang jij thuis woont. Het CAK beschouwt jullie als een stel waarbij één partner in een instelling verblijft. Jullie gezamenlijke inkomen en vermogen tellen mee in de berekening, tot het maximum van € 1.115,80 per maand.

Voorbeeld 2: ouder woont alleen

Je vader woont alleen en wordt opgenomen in een verpleeghuis. Hij heeft AOW, een pensioen en spaargeld boven de vrijstelling. De eerste vier maanden betaalt hij de lage eigen bijdrage. Na vier maanden gaat de hoge eigen bijdrage gelden. Het CAK berekent die op basis van zijn eigen AOW, pensioen en vermogen, tot het maximum van € 3.061,80 per maand. Wat hij precies betaalt, hangt af van zijn individuele situatie.

In beide gevallen houdt je vader of jouw partner altijd een minimumbedrag over voor eigen uitgaven.

Wat staat er in de beschikking van het CAK?

De beschikking die het CAK stuurt, vermeldt de hoogte van de eigen bijdrage en de periode waarvoor die geldt. Daarin staat ook welke gegevens het CAK heeft gebruikt. Het is verstandig om die beschikking goed te controleren: klopt de partnerstatus? Zijn de inkomensgegevens juist? Fouten komen voor, en bij een onjuiste beschikking kun je bezwaar maken.

Als de situatie verandert (een partner overlijdt, verhuist naar een instelling, of de AOW-status wijzigt) past het CAK de eigen bijdrage aan. Dat gaat niet altijd vanzelf. In sommige gevallen moet je de wijziging zelf doorgeven.

Wat kun je nu doen?

De eigen bijdrage Wlz is voor de meeste families en partners een van de grootste financiële onbekenden bij een opname. Het systeem is niet ingewikkeld als je weet hoe het werkt, maar de gevolgen zijn groot en fouten of gemiste wijzigingen kunnen maanden lang doorlopen.

Ontvang je binnenkort een beschikking van het CAK, of twijfel je of de berekening in jouw situatie klopt? Controleer dan in ieder geval de partnerstatus en de inkomensgegevens die het CAK heeft gebruikt. Dat staat altijd in de beschikking zelf.