Wat is het verschil tussen een levenstestament en een volmacht?

Heb je er al eens over nagedacht wie jouw keuzes mag maken als jij het zelf niet meer kan? Keuzes die gaan over je geldzaken, maar ook over je medische behandelingen. Vooral als je een dagje ouder wordt is het belangrijk om deze zaken officieel vast te leggen.

Twee veel gehoorde oplossingen zijn het levenstestament en de notariële volmacht. Maar wat is nu eigenlijk het verschil tussen deze twee. En welke is voor jou de beste oplossing?

Wat regelt de notariële volmacht?

In de volmacht leg je alle wensen vast die gaan over je financiële zaken tijdens je leven. Je benoemt hierin één of meerdere vertrouwenspersonen. En je legt vast wat deze vertrouwenspersoon mag doen: betalingen doen, zorg inkopen, belastingaangifte verzorgen, schenken aan je (klein)kinderen of goede doelen. Ook kun je aangeven wanneer de vertrouwenspersoon dit mag gaan doen. Bijvoorbeeld wanneer je wordt opgenomen in een verpleeghuis.

Wanneer deze volmacht door de notaris wordt opgesteld erkennen de banken de genoemde vertrouwenspersoon. Deze persoon kan dan dus jouw bankzaken gaan regelen.

Wat is een levenstestament?

Een levenstestament bestaat vaak uit twee volmachten: een voor je financiële wensen (zie hierboven) én een machtiging voor je medische en persoonlijke wensen. Ook in je levenstestament benoem je een vertrouwenspersoon. Deze persoon kan dan bijvoorbeeld namens jou toestemming geven voor een medische behandeling. Maar hij/zij kan ook je belangen behartigen rondom geloofszaken, uitvaart, je huisdieren en andere persoonlijke wensen.

Waar regel je de volmacht of het levenstestament?

Het is belangrijk om het levenstestament én de volmacht door een notaris te laten opstellen. De vertrouwenspersoon wordt alleen dan officieel erkend door bijvoorbeeld je bank. Ook kan de vertrouwenspersoon gemakkelijk richting anderen bewijzen dat dit jouw wensen zijn.

Het levenstestament én de volmacht gaan dus niet over wat er met je bezittingen moet gebeuren na je overlijden. Dat regel je in een gewoon testament.

Wacht niet tot je wilsonbekwaam bent

Zorg wel dat je dit geregeld hebt voordat je wilsonbekwaam bent. Is je partner al wilsonbekwaam? Dan kun je nog wel bewindvoerder voor je partner worden. Zo kun je wel de financiën voor je partner regelen. Nadeel is dat je dan jaarlijks aan de rechter moet verantwoorden hoe je dit hebt gedaan. Dat is een flinke administratie om bij te houden. Een financiële volmacht geeft dus veel meer vrijheid en gemak.


Bij de meeste notarissen kun je terecht voor een gratis eerste gesprek. Laat je hierin goed informeren over hoe jouw wensen in het levenstestament of volmacht passen. Wacht hier dus niet te lang mee.

Voordelig samen op pad

Wanneer uw partner in een verpleeghuis woont wilt u er mogelijk nog wel eens samen op uit. Op bezoek bij familie en vrienden, winkelen in uw favoriete stad of een museum bezoeken. Als uw partner door een lichamelijke beperking niet meer bij u in de auto kan, dan wordt zo’n uitje lastiger. Maar het kan wel en er zijn voordelige mogelijkheden.

Binnen 25 kilometer van uw woonplaats

Voor ritjes in de regio kunt u gebruik maken van de regiotaxi. Met een WMO-taxipas kan uw partner met korting gebruik maken van een (rolstoel)taxi. Met de regiotaxi reist u met meerdere mensen tegelijk. U rijdt dus meestal niet direct naar uw bestemming. Reserveer de rit minimaal een uur voor vertrek.

De taxipas kunt u aanvragen bij het WMO-loket van uw gemeente.

Verder dan 25 kilometer

Wilt u verder dan 25 kilometer reizen met uw partner? Dan kunt u een Persoonlijk Kilometerbudget bij Valys aanvragen. Uw partner ontvangt dan de Valyspas. Met behulp van taxi en openbaar vervoer reist u dan voordelig van deur tot deur door heel Nederland.

Kosten

De kosten voor de regiotaxi verschillen per regio. Bij de ene regio betaalt u een opstaptarief plus een kilometertarief. Bij een andere regio betaalt u bijvoorbeeld per zone. De tarieven in uw regio kunt u navragen bij uw gemeente. U als begeleider kunt vaak gratis meereizen met uw partner.

Met de Valyspas kan uw partner 700 kilometer per jaar reizen tegen €0,268 per kilometer (tarief 2024). U mag ook hier als begeleider gratis mee. Er kunnen zelfs nog twee extra reisgenoten mee tegen het lage tarief van €0,268 per kilometer.

Door af en toe samen op pad te gaan blijft uw partner betrokken bij de omgeving en anderen. En u ziet, om de kosten hoeft u het niet te laten.

Je weer thuis voelen in een verpleeghuis

De overgang naar een nieuwe woonomgeving is vaak niet gemakkelijk. Uw partner wordt uit de vertrouwde omgeving gehaald en moet wennen aan de nieuwe plek. Met andere spullen, mensen en ritmes. Om dit proces te vergemakkelijken voor uw partner kunt u verschillende dingen doen. Dit helpt uw partner om zich snel weer thuis te voelen op de nieuwe woonplek.

Afhankelijk van het ziektebeeld van uw partner en het verpleeghuis zijn sommige tips meer/minder passend. Maar laat u vooral inspireren door wat wél mogelijk is. Zodat u uw partner kan helpen om weer een vertrouwd eigen plekje te krijgen.

  • Laat uw partner zelf een doos met meest dierbare spullen inpakken.
  • Laat de nieuwe woonplek op de oude lijken door de favoriete meubels (stoel, kastje, tafel, lamp) mee te nemen.
  • Hang het favoriete schilderij van thuis op.
  • Zet fotolijstjes neer of hang ze op. Als hier weinig ruimte voor is, is een digitaal fotolijstje een oplossing. Hier worden steeds wisselend de mooiste foto’s getoond.
  • Gebruik uw eigen beddengoed en leg het favoriete sprei over het bed.
  • Neem vertrouwde koffiekopjes en natuurlijk de koektrommel mee. Niets geeft zo’n huiselijk gevoel als de eigen koektrommel. Zorg dan ook meteen voor een voorraadje van de favoriete koekjes om erin te doen.
  • Zet een vers bos bloemen of een bloeiende plant in de kamer.
  • Maak een fotoboek met foto’s van de oude woning, dierbaren en andere belangrijke gebeurtenissen uit het verleden. Dit is ook voor het verplegend personeel een leuke aanleiding voor een praatje.
  • Zorg dat uw partner iets heeft om zichzelf te vermaken. Dit kunnen favoriete leesboeken of tijdschriften zijn. Maar ook de mogelijkheid om de favoriete muziek te beluisteren. Of puzzels, of dvd’s, of…

Vind het ideale verpleeghuis

Wanneer u weet dat uw partner binnenkort in een verpleeghuis wordt opgenomen, dan begint de zoektocht naar het beste verpleeghuis voor uw partner. Een aantal zaken liggen dan voor de hand bij de keuze.

Locatie

De eerste keuze is vaak of het verpleeghuis een beetje bij u in de buurt is. Dan hangt het ervan af hoe vaak u op bezoek wilt gaan en hoeveel reistijd u dan acceptabel vindt.

Specialisatie

Het kan ook zijn dat de medische aandoening van uw partner om bepaalde zorg vraagt. Sommige verpleeghuizen zijn gespecialiseerd in bepaalde aandoeningen (zoals dementie, Parkinson) waardoor uw partner de best passende zorg kan krijgen. Ook dat kan een belangrijke reden zijn om te kiezen voor een bepaalde zorginstelling.

Keuzelijst

Blijven er na deze twee keuzes meerdere verpleeghuizen over om uit te kiezen dan kan onderstaande lijst u helpen om het ideale verpleeghuis voor uw partner te vinden. Bekijk eerst welke punten voor u en uw partner belangrijk zijn. Doe vervolgens navraag bij de verpleeghuizen op uw lijstje hoe zij deze zaken geregeld hebben (via de website of gewoon even bellen).

  • Grootschalig verpleeghuis of kleinschalige woonvorm? Beide woonvormen hebben hun voor- en nadelen. In een grootschalig verpleeghuis zijn er veel mensen om je heen en worden veel verschillende activiteiten georganiseerd. In een kleinschalige woonvorm is er vaak meer individuele aandacht voor de bewoners.
  • Bent u als partner altijd welkom of zijn er regels voor bezoek?
  • Kunt u als partner een nachtje blijven logeren? Zo ja, kan dat in een tweepersoons bed?
  • Mag uw eigen vertrouwde huisarts de zorg van uw partner blijven doen?
  • Welke activiteiten worden er georganiseerd? En hoe vaak?
  • Welke rol verwacht het verpleeghuis van u? Willen ze graag dat u actief meedoet met bepaalde activiteiten?
  • Is er een restaurant waar u met uw partner en/of bezoek iets kunt eten/drinken?
  • Wat is het rookbeleid?
  • Mag uw huisdier mee naar het verpleeghuis?
  • Is er een actieve cliëntenraad? En kunt u of uw partner daar ook zelf lid van worden?
  • Is er een wachtlijst?
  • Op bezoek

    Natuurlijk is een bezoek brengen aan het verpleeghuis de beste manier om te ervaren hoe de sfeer in het verpleeghuis is. Ga er een kopje koffie drinken of bezoek een open dag. Praat dan vooral met bewoners en hun bezoekers en vraag naar hun ervaringen. U kunt ook contact opnemen met de cliëntenraad. Zaken waarop u tijdens het bezoek kunt letten zijn:

      • Hoe voelt de inrichting aan? Huiselijk of klinisch?

      • Wat doen de bewoners? Zijn ze actief of lijken ze verveeld?

      • Hoe spreekt het personeel de bewoners aan? Met liefde en respect of gehaast?

    Online

    Tot slot kunt u via de website van ZorgkaartNederland zien hoe anderen de verpleeghuizen op uw lijstje beoordelen. Wat bewoners en hun familie er fijn vinden en wat ze vinden dat niet goed gaat.

    Door al deze punten mee te nemen in uw keuze, kunt u een goede keuze maken voor het ideale verpleeghuis voor u en uw partner.